De pisang zijn

Hoewel ik geen genoeg krijg van pisang goreng, moest mijn opa er niets van weten. Dat was ooit wel anders: hij zette in het Jappenkamp zelfs zijn leven op het spel door stiekem een banaan op te eten van een Japanse commandant. Met schil en al. Hij was gruwelijk de pisang…

In 1942 werd mijn opa Vic samen met zijn broers Jozef en Miel geïnterneerd in het Jappenkamp ‘Tamarkan’ in het vroegere Siam, wat nu Thailand heet. Daar werd hij als dwangarbeider ingezet bij de aanleg van de Birma spoorwegen. Daarnaast had iedere geïnterneerde een aparte taak. Opa’s taak was op dat moment het schoonmaken van het kantoor van een Japanse commandant.
Terwijl opa aan het opruimen was, viel zijn oog op een tros bananen. De bananen lagen op het bureau van de commandant. Opa keek snel om zich heen en zag geen enkele soldaat. Hij hoefde er geen seconde langer over na te denken; hij pakte snel een banaan en at deze met schil en al op. Opeens voelde hij een harde klap op zijn hoofd. De commandant bleek in de buurt te zijn en had alles gezien…  Opa wist dat het geen zin had om te ontkennen dus gaf hij toe dat hij een banaan had gegeten. De Japanner noemde het diefstal en sloeg opa helemaal beurs. Het bloed stroomde uit zijn neus en mond. Zodra hij adem haalde hoorde je hem zachtjes piepen. Opa kon niets meer en moest gedragen worden door Jozef en Miel.

“Vic, Vic, Vic, wat ben je toch aan het doen?!”, vroeg Jozef radeloos. “Had ik het dan moeten laten liggen?”, zei opa. “Ik heb al jaren geen bananen meer gegeten”. Ondertussen kwam de Nederlandse kampdokter om hem te onderzoeken. Op advies van de dokter moest hij rust houden. Voor een aantal dagen kon opa vanwege de pijn niets eten, maar Jozef en Miel zagen er op toe dat hij toch iets at in de hoop dat hij iets aan zou sterken.

Een week later kwam de commandant weer langs. “Binnenkort krijg jij je welverdiende straf”, zei de Japanse commandant. De volgende morgen werd opa om 07:00 uur opgehaald door twee Japanners. Opa kreeg de opdracht om een zware steen voort te duwen richting een rivier. “Wij hebben jou ter dood veroordeeld”, zeiden de Japanners dreigend. Een Japanner knoopte een touw stevig om opa’s nek. Eenmaal bij de rivier kreeg hij de opdracht om de steen in de rivier te duwen. “Zal dit dan echt het einde zijn?”. Jozef en Miel werden gedwongen om toe te kijken en kregen het bevel om niet te huilen. Zij konden echter hun tranen niet bedwingen.

“STIL!”, klonk er een schelle en luide stem. De Japanse  hoofdcommandant beval iedereen om in houding te gaan staan en te groeten. Ondertussen liep de commandant naar opa toe. “Nou, moet jij is luisteren. Dit is de zwaarste straf van allemaal, het zwaarste gevolg van wat er ooit kan gebeuren. Heb je spijt van wat jij gedaan hebt?”. Opa bood opnieuw zijn excuus aan, maar hij had zichzelf beloofd nooit om zijn leven te smeken. “Jouw gedrag kan niet. Bananen eten noemen wij diefstal. Beloof je dat jij je zal gedragen zoals het hoort? Dan gunnen wij je nog even de vrijheid”. Opa legde uit dat hij erge honger had, waarna de Japanners hem losmaakte van de steen.

In de verte kwamen twee Japanners aanlopen met meerdere trossen bananen. De Japanners gaven deze bananen aan opa, maar hij durfde ze niet aan te nemen. Hij wilde de bananen ook niet, hij vertikte het zelfs om die bananen op te eten! De Japanners dwongen hem echter alle bananen op te eten en dreigden anders alsnog met de dood.

Later wanneer opa terug dacht aan dit moment vertelde hij dat hij toen pas écht ontdekte wat angst is. Sindsdien heeft hij geen bananen meer gegeten, hoe lekker hij ze ook vond. Zelfs pisang goreng sloeg hij over… Het was een zware straf geweest.

2 reacties Voeg uw reactie toe

  1. roryblokzijl schreef:

    Jeetje wat heftig! Mijn Opa heeft ook in een Jappenkamp gezeten, maar helaas leven zowel (Indische) Opa als Oma niet meer. En was hun generatie meer van het ‘niet-vertellen’. Jammer dat ik naar geen enkel verhaal meer kan luisteren. Waar mijn Oma helemaal niets wilde vertellen, had mijn Opa de neiging om ‘sterke verhalen’ te vertellen. Bijvoorbeeld over de tijgers die weleens in zijn dorp rondliepen. Jouw verhaal zorgt ervoor dat die herinneringen – aan mijn Opa – weer volop naar boven komen. Dankjewel daarvoor.

    Liked by 1 persoon

    1. Hoi Rory, dank je wel voor je bijzondere reactie! Het is een ontzettend moeilijke en zware tijd geweest voor onze grootouders. Zo pijnlijk dat vele inderdaad er liever niet over spraken… Jammer dat jouw opa en oma er niet meer zijn. Gelukkig genoeg mooie herinneringen om te koesteren. Blij om te horen dat onze verhalen warme herinneringen bij je oproepen. Ook mijn opa had verhalen over de tijgers, zie verhaal ‘Hoge bomen vangen veel wind’ via http://wp.me/p6ZK3z-1D. Liefs!

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s